Canlıların Sınıflandırılmasını, mantarlar alemini, insan yaşamındaki yerini, zehirli ve yenebilen mantarların tanıtılmasını ve mantarlara ilişkin bilgiler

MANTARLARlN BESİN DEĞERİ
04/10/2018
Harun
Paylaş
MANTARLARlN BESİN DEĞERİ
Normal olarak mantar gövdesinin sadece yüzde on kadarı kuru kütledir, geri kalan yüzde doksanını ise su oluşturur. Bu kuru kütlenin içeriğini şöyle açıklayabiliriz:
Karbonhidratlar:
Mantarlar bitkiler gibi fotosentez ile karbonhidrat oluşturmadıklarından prinç, mısır yada yada patates gibi yiyeceklerde bulunan yeşil bitki nişastasından yoksundurlar. Buna karşın onlara tat veren az miktarda şeker içerirler (özellikle mannitol).
Hücre zarları böceklerin vücüt yapılarını oluşturan kitin benzeri bir hidrokarbondan oluşmuştur. İnsanlar bu maddeyi sindiremeyip hemen hemen değişmeden dışkılarlar. Bu gün bu lifli maddenin sindirim kanallarında ne gibi yararlı fonksiyonları olduğu tam olarak bilinmemektedir. Ama büyük bir olasılıkla bitkisel besinlerdeki selüloz lifleriyle aynı işlevi görmektedirler.

Proteinler:
Mantarlar esas olarak enzimlerden oluşurlar ve yaşamsal önemi olan bütün amino asitlerini içerirler.  Hayvansal gıdalardaki proteinlerle karşılaştırıldığında mantarlar, kükürtlü amino asitleri çok daha azdır. Ayrıca bunlar pekçok bitkisel protoinlerden daha kalitelidirler ve çok miktarda tryptofan (indolylalanin) içerirler. Ne var ki 100 gram mantar sadece takriben birkaç gram protein içerir ve bu nedenle mantarlari bir protein kaynağı olarak düşünemeyiz.

Yağlar:
Çok az miktarda vardır ve bu nedenle besin değeri açısından bir anlam ifade etmezler.

Vitaminler:
Esas olarak mantarlarda B-tipi vitaminler ve C-vitamini (askorbinasit) bulunmaktadir. Ancak bilindiği gibi C-vitamini yüksek sıcaklıklara karşı hassas olduğundan mantarın pişirilme sürecinde büyük ölçüde yok olmaktadır.

Madensel tuzlar:
Mantarların yaş olarak ağırlıklarının takriben yüzde biri madensel tuzlardan oluşmaktadır. Büyük miktarlardaki kalyumdan başka besin değeri açısından dikkate değer miktarda kalsiyum, çinko, demir, manganez ve selenyum içerirler. Son yıllarda selenyumun değeri tartışılmaktadır. Çoğu mantar görece olarak çok selenyum içerirler. Mantarların biz insanların beslenme fizyolojisinde kapsadıkları önem ilk ve esas olarak işte bu önemli yaşamsal besin maddelerinin varlığından kaynaklanmaktadır.

Bu gün mantarlar düşük kalorili bir çeşni yemeğidir ama aynı zamanda yaşamsal madensel tuz içermeleri ve mide ve barsak çalışmalarını kuvvetlendirici yönleriyle de bizim için bir anlam ifade etmektedirler. Ayrıca tokluk duygusu vermeleri ve damak tadına hitabedişleriyle de mantarların soframızda belirli bir yerleri her zaman vardır.
Aşağıdaki tabloda çeşitli mantarların besin değerleri, diğer günlük besin maddelerimizle  mukayeseli olarak verilmektedir: (100 gr için)

Proteinler Karbonhidrat Madensel Tuzlar Yağ % Su Enerji Değeri (kcal)
Şampinyon 2,0 1,0 0,8 0,1 91 13
Kuzu Mantarı 2,3 5 1 0,4 90 20
Horoz (İbiği) Mantarı 1,3 5 1,2 0,4 90 23
Çörek Mantarı Taze 5,4 5,2 1 0,4 87 19
  ”     ”     Kurutulmuş 35,9 34,5 6,4 2,7 12 110
Lahana 2,0 5,4 0,9 0,2 92 32
Ispanak 2,3 2,1 1,9 0,3 93 21
Hıyar 0,7 1,9 0,4 0,1 96 12
Domates 1,0 3,4 0,7 0,2 94 20
Kabak 1,1 5,5 0,4 0,1 91 4
Bezelye 6,3 14,2 0,5 0,2 74 86
Et 21,0 0,1 1,0 5,5 72 125
Süt 3,4 4,8 0,7 3,0 88 62
Tavuk 21,3 0,7 4,6 72 130
Balık 18,4 1,5 10,7 69 175
Kuru fasülye 18,9 61,9 0,6 1,7 11 347
Patates 1,6 14,4 0,6 0,1 80 67
BU İÇERİĞE EMOJİYLE TEPKİ VER!
  • Fascinated
  • Happy
  • Sad
  • Angry
  • Bored
  • Afraid